Στη φετινή Berlinale, ο σκηνοθέτης Wim Wenders επέλεξε να επαναφέρει τη γνωστή, βολική θέση ότι «η τέχνη δεν είναι πολιτική». Μια δήλωση που δεν είναι απλώς θεωρητική τοποθέτηση, είναι πολιτική στάση – και μάλιστα τη στιγμή που ο παλαιστινιακός λαός βιώνει μια συνεχιζόμενη γενοκτονία, με χιλιάδες νεκρούς και μια ανθρωπιστική καταστροφή χωρίς τέλος.

Το φεστιβάλ, πίσω από την επίκληση της «ουδετερότητας», επέλεξε να μη λάβει θέση. Να μην καταδικάσει. Να μη συγκρουστεί. Να «μην πολιτικοποιηθεί». Όμως η ουδετερότητα απέναντι στη σφαγή δεν είναι ουδετερότητα – είναι συνενοχή.

Η απάντηση ήρθε θαρραλέα από την ελληνική συμμετοχή με την ταινία “Uchronia”. Το πανό που υψώθηκε στην πρεμιέρα της ταινίας έγραφε: “Fuck off Wenders – Cinema is politics”. Μια πράξη ανυπακοής απέναντι στην αυταρχική λογική που θέλει τα φεστιβάλ «καθαρούς» χώρους αποστειρωμένους από την κοινωνική πραγματικότητα. Μια πράξη που θύμισε ότι ο πολιτισμός δεν είναι βιτρίνα αλλά πεδίο σύγκρουσης.

Η τέχνη ποτέ δεν υπήρξε ουδέτερη. Από τα τραγούδια των εργατικών αγώνων, το αντάρτικο θέατρο, μέχρι τον κινηματογράφο που αποκάλυψε πολέμους, δικτατορίες και κοινωνικές ανισότητες, η τέχνη υπήρξε εργαλείο χειραφέτησης. Έδωσε φωνή στους «αόρατους». Άνοιξε ρωγμές εκεί που το σύστημα ήθελε σιωπή.

Η ταινία Uchronia δεν θα μπορούσε να σταθεί έξω από αυτό το πεδίο. Μέσα από τη φαντασία μιας άλλης χρονικότητας – μιας «ου-χρονίας» – φωτίζει τη δυνατότητα ενός κόσμου διαφορετικού, απαλλαγμένου από καταπιέσεις. Ως εναλλακτική ιστορία, συναισθητική ποιητική εμπειρία και πολιτικό σχόλιο ταυτόχρονα, η ταινία προτείνει ότι η τέχνη δεν είναι απλώς αντανάκλαση της εποχής της αλλά δύναμη που μπορεί να αναδιαμορφώσει το συλλογικό φαντασιακό.

Μέσα από μια αισθητηριακή και συγκινησιακή διαδρομή, μας καλεί να επανεξετάσουμε τι σημαίνει επανάσταση, αποτυχία και ελπίδα στον σύγχρονο κόσμο.

Έτσι, όταν κάποιοι ζητούν από την τέχνη να «μην παίρνει θέση», στην πραγματικότητα ζητούν να μην αμφισβητεί.
Να μην ενοχλεί.
Να μην εμπνέει.
Να μην ξεσηκώνει.

Η τέχνη είναι με τους λαούς. Η τέχνη είναι με τους καταπιεσμένους. Η τέχνη είναι πολιτική. Και θα παραμείνει.