Η Σοφία Χατζηευθυμιάδη και η Χριστιάννα Τζούμπα γράφουν για την παράσταση: «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος»
Παρακολουθήσαμε με το project Αναιρέσεις την παράσταση «Το πιο όμορφο σώμα που έχει βρεθεί ποτέ σε αυτό το μέρος» του Ζουζέπ Μαρία Μιρό, σε σκηνοθεσία Ζωής Ξανθοπούλου, ερμηνεία Αργύρη Ξάφη και μετάφραση Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, στο θέατρο Θησείον.
Μετά την παράσταση ακολούθησε συζήτηση με τον ηθοποιό, μέρος της οποίας αποτελεί πηγή έμπνευσης για τα παρακάτω:
Μια παράσταση που αναδεικνύει όλη την παθογένεια μιας κλειστής, επαρχιακής κοινωνίας στην οποία δεν συμβαίνει ποτέ τίποτα.
Ένας έφηβος βρίσκεται νεκρός στη μέση του πουθενά. Το γεγονός αυτό ανοίγει τον ασκό του Αιόλου και ξεπηδούν όλες οι παθογένειες μιας κλειστής κοινωνίας. Η μικρή κοινωνία της Καταλονίας(;), της Ελλάδας(;) -ίσως και να μην έχει σημασία η περιοχή- παλεύει με την παιδεραστία, την ομοφοβία, την έμφυλη βία και τις πολλαπλές καταπιέσεις. Η σιωπή, πέρα από συνενοχή, πολλές φορές γίνεται φονικό όπλο, κινεί τα νήματα στους μεγαλύτερους αφανισμούς (ρεαλιστικούς και υπαρξιακούς). Συστήματα γεμάτα ανθρώπους εγκλωβισμένους στα στερεότυπα, στον καθωσπρεπισμό, που παλεύουν με τα δικά τους θέλω αλλά και με τα θέλω που επιβάλλονται από τις καταπιεστικές δομές μιας «δεμένης» κοινότητας.
Η μητέρα του νεκρού Άλμπερτ, ο δήμαρχος, η δασκάλα του, ένας ξυλουργός, μια drag queen κ.α. είναι η γενική σύνθεση χαρακτήρων που επικρατούν σε μια κοινωνία και συντελούν το συνονθύλευμα των διαφόρων συναισθηματικών και ψυχικών χροιών.
Ο Αργύρης Ξάφης μάς παρέσυρε μέσα σε 90 λεπτά στο μυαλό των διάφορων ηρώων-θεμέλιων λίθων της κοινωνικής δομής, στο χώρο και στο χρόνο του έργου, με λεπτομέρεια και ακρίβεια. Μπορεί να μην είδαμε τη φωτογραφία από το χωριό του Ζουζέπ Μαρία Μιρό, που υπήρξε πηγή έμπνευσης -τουλάχιστον του αρχικού συγγραφικού χώρου- αλλά ο Αργύρης Ξάφης μάς έκανε να εικονοποιήσουμε την πλατεία του χωριού, τα σπίτια των χαρακτήρων, τη διασταύρωση στην Εθνική Οδό που μέσα στη φύση και τα σκοτάδια συνέβαιναν οι “πιάτσες” και τα ερωτικά απόκρυφα, καθώς και τις τουαλέτες ενός βενζινάδικου κάπου μακριά.
Η πολυετής εμπειρία του ηθοποιού, καθώς και το ταλέντο και ο μόχθος του ήταν φανερά. Η κίνησή του πολυποίκιλη, η άρθρωση αυστηρή και, αν και οι φωνές των διαφόρων ηρώων διαφορετικές και συγκεκριμένες, δεν χανόταν λέξη ούτε στις πιο γρήγορες εναλλαγές. Κατάφερε να μας κάνει να φανταστούμε, να ονειρευτούμε, να σοκαριστούμε, να ντραπούμε, να συγκινηθούμε και πόσα άλλα -ούμε σε α’ πληθυντικό, γιατί ο “κόσμος” του θεάτρου στην πορεία της παράστασης έγινε “κοινό” και μαζί αναρωτηθήκαμε για την ευθύνη και την ενοχή μας, για τις τόσες σιωπές που έκαναν τόσο ήχο στη ζωή κάποιων άλλων και για αυτούς τους “θεματοφύλακες της ηθικής” που τόσο δεν θέλαμε να είμαστε.
Το συγκεκριμένο έργο πραγματεύεται τις κοινωνικές παθογένειες, την έμφυλη βία, την τρανσφοβία, τις προκαταλήψεις που καταδικάζουν ανθρώπινες ψυχές και τις περιθωριοποιούν. Ο φόνος που είναι γεγονός πολιτικό και η ανάληψη ευθύνης. Το “κάλλος” και η “σεξουαλική υπόσταση” που βακχικά αξιοποιούνται κανιβαλιστικά. Εγκλήματα, καταπίεση, σχέσεις εξουσίας που διαμορφώνονται σε μια βαθιά πατριαρχική κοινωνία.
Το έργο -δυστυχώς- παραμένει επίκαιρο. Ζούμε σε μία κοινωνία που οι θηλυκότητες και τα λοατκια+ άτομα παραμένουν στο στόχαστρο, που η αστική δικαιοσύνη βάζει το λιθαράκι της στην καταδίκη όλων των φτωχών και ευάλωτων επιζώντων. Στην κοινωνία μας οι φασιστικές αντιλήψεις ολοένα και διαδίδονται. Οι ομοφοβικές/τρανσφοβικές συμπεριφορές με θύματα του οχετού που γεννά το σάπιο σύστημα που ζούμε. Κρίνουν ότι όλα τα σώματα δεν έχουν την ίδια σημασία. Κάποια από αυτά, ειδικά τα πιο φτωχά, των μεταναστριών, τα θηλυκά, όσα κρίνονται για αδύναμα, είναι αναλώσιμα.
Η τέχνη στη σημερινή κοινωνία οφείλει να αναλάβει έναν πολύ σημαντικό ρόλο.
«Μην κοιτάς έτσι ρομαντικά ! Το θέατρο σήμερα οφείλει να γίνει επιθετικό!» (Μπ. Μπρεχτ)
Υπάρχει η ανάγκη για τέχνη που παρουσιάζει την ωμή πραγματικότητα, τη σαπίλα αυτής της κοινωνίας. Τέχνη που θα αφυπνίζει· ούτε θα παρηγορεί, ούτε θα αποκομίζει! Υπάρχει ανάγκη για τέχνη που αναγκάζει το κοινό να σκεφτεί απαντήσεις στα ερωτήματα του σήμερα, να δράσει απέναντι στη δυσωδία και την «κανονικότητα» που μας επιβάλλουν.
Ενάντια στην ομοφοβία, την τρανσφοβία, για να μην ξαναμετρηθούμε λιγότερες-α. Θα ζούμε ελεύθερα και όχι γενναία!
*φωτογραφία: Κική Παπαδοπούλου
